«دختر 19 سالهاي كه به قصد تفريح در شب چهارشنبهسوري قصد سوار شدن به يك دستگاه موتورسيكلت را داشت، قرنیه چشم راستش له علت پرتاب مواد محترقه دچار پارگي شده است.»
«جوان 25 ساله دیگری نیز بر اثر انفجار مواد محترقه از ناحيه چشم زخمی شد. شدت حادثه به حدي بود كه او بينايي خود را از دست داد.» در آستانه نو شدن سال يعني درست در همين روزها، صفحه حوادث روزنامهها با اين خبرها پر ميشوند.
به ايام پاياني سال كه نزديکتر ميشويم، صداي انفجار انواع ترقه در گوشه گوشه شهر، تلنگري است بر اينکه سال در حال پایان است و سال جديد فرا خواهد رسيد، انگار اگر اين صداها به گوش نميرسيد کسي متوجه فرا رسيدن سال نو نميشد. اگر در گذشته اجراي سنتهاي زيباي چهارشنبه سوري نويدگر فرا رسيدن سال نو بود، هم اکنون با عجين شدن با نافرهنگهاي تازه متداول شده تداعيگر خاطرات تلخ از آسيبهاي جسمي و روحي در ذهن آدمي شده است. قطع شدن دست و پا و انگشتان، سوختگيهاي عميق اعضاي مختلف بدن، نابينايي و گاه مرگ از جمله آثار به جاي مانده از اين روز است که جبران آن سخت و گاهی غير ممکن است.
با اين حال ظاهرا هیچ كس از این حوادث درس عبرت نمیگیرد و باز هم در سال بعد شاهد بروز اتفاقهای تلخی در شب چهارشنبه سوری هستیم.
در اين ميان، آتش بازي يكي از علل اصلي آسيبهاي شديد چشمي در كشور ماست. طبق آمارها در 2 سال گذشته، حدود 450 نفر در روزهاي آخر سال به اورژانس بيمارستان فارابي مراجعه كردهاند و شايعترين آسيبهاي ناشي از استفاده از مواد محترقه در شب چهارشنبهسوري، آسيبهاي پلك، خراش قرنيه و تخليه چشم بوده است.
همچنين براساس گزارشهاي آماري موجود، در سال 84 يك هزار و58 دانشآموز و دانشجو53/8 درصد آسیب دیده حوادث شب چهارشنبه آخرسال بودند كه بيشترين ماده محترقه مصرفي نيز ترقه (5/65 درصد) گزارش شده است. بيشترين عضو آسيبديده در حوادث شب چهارشنبه آخر سال 84 به ترتيب دست (5/34 درصد) و چشم (27 درصد) بوده است.
دكتر هوشنگ فقيهي، دانشيار دانشگاه علوم پزشكي تهران و فوقتخصص شبكيه در مورد شدت اين آسيبهاي چشمي معتقد است: خيلي از اين افراد علت شدت جراحات دچار نواقص غيرقابل برگشت ميشوند و خيلي از اين اختلالات نيز به هيچ وجه قابل درمان نيست، در حالي كه بيشتر آنها در اثر سهلانگاري و بدون اينكه شخص دخالتي در انفجار مواد محترقه داشته باشد، به وجود ميآيد.
وي ضربههاي وارده به چشم را به دو نوع نافذ و غيرنافذ تقسيم ميكند و در ادامه توضيح ميدهد: ورود جسم خارجي نوكتيز به داخل چشم هنگام كار از جمله ضربههاي نافذ محسوب ميشود. در اين نوع آسیبها جسم خارجي باید پس از معاينات دقيق توسط پزشك متخصص سريعاً از چشم خارج شود، در غير اين صورت صدمات جبرانناپذيري را در پي دارد.
به عقيده دكتر فقيهي نمونه اين آسيبها در شب چهارشنبهسوري زياد ديده ميشوند. ولي نكته مهمي كه اين فوق تخصص شبكيه به آن اشاره ميكند اين است كه در آسیبهای عمقي و شديد 10 تا 20درصد از قسمتهاي چشم از بين ميرود. همچنين 95درصد آسيبهاي چشمي كه در اثر انفجار مواد محترقه به وجود ميآيد، باعث نابينايي ميشود.
ماجراجويان بيشتر در خطرند!
شنيدن اين عبارات از زبان دكتر فقيهي در حالي است كه به گفته كارشناسان اين آسيبها بيشتر گروههاي سني 15 تا 25 سال را نشانه گرفتهاند. چون در اين سنين ماجراجويي و هيجانات نوجوانان و جوانان بيشتر است و مسووليت والدين را بيش از پيش ميكند.
براي همين است كه كارشناسان تاكيد ميكنند والدين بايد از نگهداري اكليل و سرنج توسط فرزندان در منازل خودداري كنند.
دكتر رضا دهقانپور درباره ترقههاي دست ساز، هشدار ميدهد: اين مواد محترقه علاوه بر آسيب به فرد، منازل اطراف را تخريب ميكند و در صورتي كه در دست فردي منفجر شود، منجر به قطع انگشتان و يا دست ميشود.
وي با تاكيد بر اين كه والدين به منظور تامین امنیت بیشتر بايد همراه فرزندان براي برگزاري جشن چهارشنبه سوري در مكان مشخص حضور داشته باشند، تصريح ميكند: در جشن چهارشنبه آخر سال، بايد مراقب زنان باردار، افراد مسن و كودكان باشيم؛ زيرا اين گروهها بيشتر در معرض خطر و آسيب قرار دارند و ممكن است وقوع انفجار در نزديكي اين افراد، سالها مشكلات متعددي را گريبانگير آنها كند.
با اين حال علاوه بر تمام اين هشدارها كارشناسان توصيههاي هميشگي را هر سال يادآوري ميكنند:
- از خريد، حمل و نقل و نگهداري مواد آتشزا در مقادير کم يا انبوه خودداري كنيد.
- بهترين مکان براي برگزاري مراسم چهارشنبه سوري، فضاهاي باز و پارکهایي است که نیروی انتظامی و شهرداری برای این امر در نظر گرفتهاند.
- از حضور در مکانهايي که احتمال استفاده از نارنجک و مواد آتشزا در آن وجود دارد، بپرهيزيد.
- در صورتي که با فرد آسیب دیدهای مواجه شديد با تلفن 115 تماس بگيريد.
- قبل از ترک محل روشن کردن آتش، حتما از خاموش بودن آن مطمئن شوید و باقي مانده آنرا حتما با آب سرد جمعآوري کنيد.
- در صورت مواجهه با فردي که دچار سوختگي شده، ضمن حفظ خونسردي از قرار دادن مواد غيراستريل مثل خميردندان و سيب زميني بر روي محل سوختگي خودداري و فرد آسیب دیده را هر چه سريعتر به مرکز درماني منتقل کنيد.
توصيههاي وزارت بهداشت
كارشناسان وزارت بهداشت نيز با اعلام اين كه بعد از سوختگيهاي شديد آسيبهاي چشمي دومين عارضه مهم آتشبازي در چهارشنبه آخر سال هستند، نكاتي را در صورت آسيب ديدن چشمها و يا پلكها يادآور ميشوند:
- از ماليدن چشمها و پلكها خودداري كنيد.
- حتما در اولين فرصت به اورژانس چشمپزشکي مراجعه كنيد زيرا در بعضي مواقع آسيبهاي چشمي در مراحل اوليه علائم زيادي ندارند و ظاهر بدي ايجاد نميكنند اما ميتوانند حوادث ناگواري براي چشم ايجاد كنند.
- چشم آسيب ديده را با يك وسيله در دسترس مانند ليوانهاي يكبارمصرف يا مقوائي كه به شكل مخروط درآورديد، بپوشانيد. نيازي به گذاشتن دستمال، پنبه يا گاز روي چشم وجود ندارد.
- از هيچگونه پماد يا قطره چشمي استفاده نكنيد و چشمها را نشوئيد زيرا استفاده از آنها ميتواند آسيبوارده به چشم را شديدتر كند.
- از آسپيرين، ايبوبروفن و موارد مشابه تا رسيدن به اورژانس چشمپزشكي خودداري كنيد.
- سعي كنيد مواد غذايي به بيمار ندهيد تا در صورت نياز به جراحي بتوان در اولين فرصت اين كار را انجام داد.
مشكلات رواني مقصرند!
حوادث چهارشنبه سوري اگرچه هر سال قربانيان زيادي را راهي بيمارستانها ميكند اما به گفته روانپزشكان بيشتر اين قربانيان كساني هستند كه با انفجار مواد محترقه، ایجاد نگرانی و وحشت در دیگران، احساس رضايت ميكنند. اين افراد هم به 2 دسته تقسیم میشوند. یك گروه افراد ضداجتماعی هستند كه از این فرصت برای نشان دادن پرخاشگری و خشم خود به جامعه استفاده میكنند. گروه دیگر جوانانی هستند كه با تأثیر از محیط و برای نشان دادن جسارت و خودنمایی اقدام به رفتارهای ناهنجار در جامعه میکنند.
به عقيده كارشناسان اين افراد چنین رفتارهایی را بیشتر برای واكنش در برابر مقررات و جامعه انجام میدهند. با اين حال مساله مهمتري كه روانپزشكان به آن اذعان ميكنند این است كه بیشتر افرادی كه در چند سال اخیر اقدام به پرتاب مواد منفجره كردهاند افراد ضداجتماعی نیستند، اینها جوانانی هستند كه با انواع ممنوعیتها روبرو شدهاند و از فرصت های پیش آمده نظیر چهارشنبه سوری برای ابراز نارضایتی خود استفاده میكنند.
منبع : www.125.ir
صفحه اصلی 
